Kinh Thánh Cựu Ước Châm Ngôn

                              
                              - Chương 05 -

Xa lánh người đàn bà trắc nết - Sống chung thuỷ

¹ Này con, khôn ngoan của thầy, con hãy chú tâm học hỏi,

hiểu biết của thầy, con hãy lắng tai nghe,

² để con cân nhắc thận trọng

và nói năng như người hiểu biết.

³ Quả thật, môi người đàn bà trắc nết tiết ra mật ngọt,

miệng của nó trơn tru hơn dầu.

⁴ Nhưng cuối cùng, nó vẫn đắng như khổ ngải,

bén như gươm hai lưỡi.

⁵ Ðôi chân nó đi vào cõi chết,

nó thẳng đường bước tới âm ty.

⁶ Ðường dẫn vào sự sống, nó không theo,

nó lạc lối, mà không hay biết.

⁷ Vậy giờ đây, hỡi các con, hãy nghe thầy,

đừng bỏ đi khi thầy lên tiếng nói.

⁸ Trên đường đời, con hãy xa lánh nó,

lối vào nhà nó, con chớ lại gần,

⁹ kẻo danh dự con bị trao vào tay người khác,

và năm tháng đời con bị nộp cho đứa bạo tàn,

¹⁰ kẻo tài sản của con, người ngoài tha hồ hưởng,

và mồ hôi nước mắt của con lại giúp cho thiên hạ làm giàu,

¹¹ để cuối cùng, khi thân tàn ma dại,

con đành phải trách phận than thân,

¹² và phải kêu lên rằng: "Than ôi, tôi đã ghét bỏ lời nghiêm huấn,

và lời sửa dạy, lòng tôi đã coi khinh!

¹³ Tôi chẳng vâng theo các bậc thầy.

Không để tai nghe những người dạy dỗ.

¹⁴ Tôi suýt chịu bao nỗi khốn cùng

ở ngay giữa cộng đoàn và hội nghị!"

¹⁵ Con hãy uống từ bồn nước của con,

từ giếng của con, hãy uống nước tuôn trào.

¹⁶ Các suối nước của con, đừng để chảy ra ngoài,

các dòng nước của con, đừng để chảy ở nơi đường phố.

¹⁷ Con cứ giữ lấy làm của riêng mình,

đừng để cho người khác dùng chung.

¹⁸ Ước gì nguồn nước của con được Chúa chúc lành.

Hãy hưởng thú vui bên người vợ thời son trẻ.

¹⁹ Nàng là nai vàng đáng yêu, là sơn dương kiều diễm.

Ước chi tấm thân nàng luôn làm con vui sướng thoả thuê,

và tình yêu của nàng mãi làm con say sưa ngây ngất.

²⁰ Hỡi con, sao con lại mê say người đàn bà xa lạ,

ôm ấp người phụ nữ không quen?

²¹ Vì Ðức Chúa thấy rõ đường nẻo của mỗi người,

hết mọi lối đi, Người đều biết cả.

²² Ác nhân vướng mắc trong tội ác của mình,

nó sa vào bẫy tội lỗi nó giăng ra.

²³ Nó sẽ chết vì thiếu lời nghiêm huấn,

vì ngu si quá đỗi, nó sẽ phải lạc đường.

Kinh Thánh Cựu Ước Châm Ngôn

- Chương 03 -

Thái độ đối với Ðức Chúa

¹ Này con, đừng quên lãng giáo huấn của thầy,

huấn lệnh của thầy, lòng con lo giữ trọn.

² Vì nhờ đó, con sẽ được sống lâu trăm tuổi,

và đầy tràn phúc lộc bình an.

³ Ước chi ân tình và tín nghĩa chẳng hề lìa xa con,

nhưng nên như vòng con đeo vào cổ,

và được con ghi khắc tận đáy lòng.

⁴ Như vậy, con sẽ được cả Thiên Chúa lẫn phàm nhân

yêu thương và quý chuộng.

⁵ Hãy hết lòng tin tưởng vào Ðức Chúa,

chớ hề cậy dựa vào hiểu biết của con.

⁶ Hãy nhận biết Người trong mọi đường đi nước bước,

Người sẽ san bằng đường nẻo con đi.

⁷ Ðừng tự coi mình là khôn ngoan,

hãy kính sợ Ðức Chúa và tránh xa sự dữ.

⁸ Như thế, da thịt con sẽ được chữa lành,

xương cốt con sẽ nên cứng cáp.

⁹ Của cải làm ra, con hãy dùng mà tôn vinh Ðức Chúa,

và hãy dâng lên Người phần hoa lợi đầu mùa của con.

¹⁰ Nhờ thế, kho chứa của con sẽ đầy ắp lúa thơm

và bồn ép sẽ tràn trề rượu mới.

¹¹ Này con, chớ khinh thường khi Ðức Chúa sửa dạy con,

đừng chán ngán khi Người khiển trách.

¹² Vì Ðức Chúa khiển trách kẻ Người thương,

như người cha xử với con yêu quý.

Niềm vui của người khôn ngoan

¹³ Hạnh phúc thay người được trí khôn ngoan,

cũng như kẻ được tài phán đoán.

14 Vì được khôn ngoan thì hơn được bạc,

được hưởng lợi ích của khôn ngoan thì hơn được vàng.

¹⁵ Khôn ngoan quý hơn cả trân châu,

không bảo vật nào của con so sánh nổi.

¹⁶ Bên hữu khôn ngoan là trường thọ,

bên tả là danh giá giàu sang.

¹⁷ Ðường khôn ngoan là đường thú vị,

nẻo khôn ngoan là nẻo bình an.

¹⁸ Khôn ngoan chính là cây sự sống

đối với người nào nắm được khôn ngoan.

Giữ được khôn ngoan quả là hạnh phúc.

¹⁹ Ðức Chúa dùng khôn ngoan đặt nền cho trái đất,

dùng hiểu biết thiết lập các tầng trời.

²⁰ Nhờ tri thức của Người,

vực sâu được khai mở và mây trời đổ mưa.

²¹ Này con, đừng xao lãng,

nhưng hãy cố gắng sống khôn ngoan và thận trọng :

²² đó sẽ là sức sống cho tâm hồn, là đồ trang sức đeo nơi cổ.

²³ Rồi bước đường con đi sẽ an toàn,

và chân con sẽ chẳng bao giờ vấp.

²⁴ Khi ngả lưng, con không khiếp sợ.

Nằm xuống rồi là an giấc thảnh thơi.

²⁵ Ðừng sợ chi khi kinh hãi bất thần ập xuống,

hay kẻ ác xông vào tấn công.

²⁶ Vì Ðức Chúa sẽ ở bên con,

giữ chân con khỏi sa vào cạm bẫy.

²⁷ Khi có thể, con đừng từ chối làm điều lành

cho ai đáng được hưởng.

²⁸ Khi có thể cho ngay, thì con đừng có nói:

"Ði đi, mai trở lại, rồi tôi sẽ cho anh."

²⁹ Ðừng mưu hại tha nhân,

hại người đang cùng con sống yên ổn.

³⁰ Ðừng cãi cọ với ai vô cớ,

khi họ chẳng làm gì để hại con.

³¹ Chớ phân bì với ai tàn bạo,

đừng chọn bất cứ con đường nào nó đã đi.

³² Vì đối với Ðức Chúa, kẻ gian tà là đồ ghê tởm;

còn những ai chính trực, thì Người nhận làm bạn tâm giao.

³³ Ðức Chúa giáng lời chúc dữ xuống nhà kẻ gian ác,

nhưng tuôn đổ phúc lành

trên nơi ở của những người chính trực công minh.

³⁴ Chúa chế giễu đứa hay nhạo báng,

nhưng thi ân cho kẻ khiêm nhường.

³⁵ Người khôn ngoan được hưởng phần vinh dự,

kẻ khờ dại phải nhục nhã ê chề.

Kinh Thánh Cựu Ước Châm Ngôn

- Chương 04 -

Ðể cho Ðức Khôn Ngoan hướng dẫn

¹ Hỡi các con,

hãy lắng nghe lời nghiêm huấn của bậc cha anh,

và chú ý để hiểu cho tường.

² Thật vậy, thầy ban cho các con lời khuyên quý báu;

đừng sao nhãng giáo huấn của thầy.

³ Thuở xưa, khi thầy còn nhỏ dại trước mặt phụ thân

và được mẫu thân yêu dấu như con một,

⁴ phụ thân vẫn thường dạy thầy rằng:

"Hãy để tâm nắm chắc lời cha,

tuân giữ lệnh cha truyền, và con sẽ được sống.

⁵ Hiểu biết và khôn ngoan, con hãy mua hãy sắm.

Ðừng bao giờ quên lãng và cũng chớ lìa xa

lời miệng cha dạy dỗ.

⁶ Con chớ bao giờ lìa bỏ khôn ngoan,

thì khôn ngoan sẽ giữ gìn con mãi.

Hãy yêu mến khôn ngoan,

khôn ngoan sẽ chở che bảo vệ.

⁷ Ðây là bước đầu của khôn ngoan:

con hãy mua lấy khôn ngoan;

và dùng tất cả những gì con sở hữu

mà sắm lấy hiểu biết.

⁸ Hãy kính trọng khôn ngoan,

con sẽ được khôn ngoan tán dương ca tụng;

nếu con cùng khôn ngoan gắn bó,

khôn ngoan sẽ đem vinh dự lại cho con.

⁹ Khôn ngoan sẽ đội lên đầu con vòng hoa lộng lẫy,

sẽ tặng cho con ngọc miện huy hoàng."

¹⁰ Này con, hãy lắng nghe và đón nhận lời thầy dạy bảo,

để năm tháng đời con được thêm nhiều.

¹¹ Thầy dạy cho con biết lối khôn ngoan,

dẫn con đi trên đường ngay nẻo chính.

¹² Khi con đi, bước chân sẽ thênh thang,

con có chạy cũng không hề vấp ngã.

¹³ Hãy bám chắc vào lời nghiêm huấn,

con chớ có lìa xa, nhưng gắng mà tuân giữ,

vì đó là sự sống của con.

¹⁴ Nẻo ác nhân, con chớ đi vào,

đường kẻ xấu, con đừng bước tới.

¹⁵ Hãy tránh xa, đừng ngang qua lối ấy,

quay lưng lại, tìm lối khác mà đi.

¹⁶ Vì khi chưa làm được điều dữ, ác nhân không tài nào chợp mắt,

khi chưa làm cho ai vấp ngã, chúng không thể ngủ yên.

¹⁷ Vì gian ác là bánh chúng ăn

và bạo hành là rượu chúng uống.

¹⁸ Ðường người công chính tựa ánh bình minh,

rực rỡ thêm cho đến hồi chính ngọ.

¹⁹ Còn đường ác nhân khác nào ngõ tối,

chúng không biết mình sẽ vấp vào đâu.

²⁰ Này con, lời thầy nói, con chú tâm để ý,

lời thầy dạy, con hãy lắng tai nghe:

²¹ đừng để mắt rời xa lời thầy,

nhưng hãy luôn gìn giữ ở tận đáy lòng con.

²² Vì lời thầy là sức sống cho ai tìm thấy

làm cho toàn thân được mạnh khoẻ an lành.

²³ Hãy gìn giữ tim con cho thật kỹ,

vì từ đó mà sự sống phát sinh.

²⁴ Miệng lọc lừa, con đẩy cho xa,

môi thâm độc, con xua cho khuất.

²⁵ Ðôi mắt con, hãy nhìn ngay phía trước,

ánh mắt con, hướng thẳng trước mặt con.

²⁶ Ðường con đi, hãy san cho phẳng,

ước chi mọi nẻo con bước được an toàn.

²⁷ Ðừng quanh bên phải, chớ quẹo bên trái,

cố giữ chân con khỏi điều xấu xa.

Kinh Thánh Cựu Ước Châm Ngôn

- Chương 02 -

Những phúc lành do khôn ngoan ban tặng

¹ Này con, nếu lời thầy, con luôn nhận lấy,

và huấn lệnh thầy, con hằng ấp ủ,

² nếu con lắng tai nghe lẽ khôn ngoan,

và hướng lòng theo sự hiểu biết,

³ phải, nếu con cầu xin trí thông minh, van nài ơn hiểu biết,

⁴ nếu con tìm khôn ngoan như tìm bạc,

và lùng kiếm như thể kho tàng,

⁵ thì lúc đó con sẽ hiểu thế nào là kính sợ Ðức Chúa,

và sẽ khám phá ra hiểu biết Thiên Chúa có nghĩa là gì.

⁶ Vì chính Ðức Chúa ban tặng khôn ngoan;

tri thức và hiểu biết là nhờ Người mà có.

⁷ Ai ngay chính được Người trợ lực,

Người thành khiên thuẫn cho kẻ sống thanh liêm,

⁸ giữ gìn đường nẻo người chính trực,

bảo vệ lối đi kẻ tín trung.

⁹ Bấy giờ con sẽ hiểu thế nào là công bình,

thế nào là chính trực công minh :

đó là đường đưa tới hạnh phúc.

¹⁰ Vì khôn ngoan sẽ vào tận lòng con,

và tri thức khiến hồn con vui thú,

¹¹ óc thận trọng sẽ giữ gìn con,

trí hiểu biết sẽ như người bảo vệ,

¹² để giải thoát con khỏi lối sống xấu xa,

cứu con khỏi người nói những lời xằng bậy,

¹³ khỏi những kẻ bỏ đường ngay chính, đi vào nẻo tối tăm ;

¹⁴ chúng hả hê khi phạm điều ác,

thích thú khi làm điều tồi tệ xấu xa.

¹⁵ Ðường chúng đầy uẩn khúc, lối chúng thật quanh co.

¹⁶ Nhờ thế, con sẽ thoát khỏi người đàn bà trắc nết,

khỏi người phụ nữ không quen cứ nói ngon nói ngọt.

¹⁷ Người bạn đường thời son trẻ, ả đã bỏ rơi,

giao ước của Thiên Chúa, ả hằng quên lãng.

¹⁸ Nhà nó ở nghiêng về cõi chết,

lối nó đi, dẫn tới các âm hồn.

¹⁹ Kẻ theo nó rồi, không hề trở lại,

chẳng ai tìm được đường về cõi sống.

²⁰ Như thế con sẽ bước đi trên đường người lương thiện,

và dõi theo lối của chính nhân.

²¹ Vì người ngay thẳng sẽ được an cư trong đất nước,

người hoàn thiện sẽ lưu lại nơi đây.

²² Còn ác nhân sẽ phải xa lìa quê cha đất tổ,

phường bất trung sẽ bị trục xuất khỏi quê hương.

Kinh Thánh Cựu Ước Châm Ngôn

- Chương 01 -

Ðề Tựa Tổng Quát

¹ Ðây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, ông là con vua Ða-vít và là vua Ít-ra-en;

² Các châm ngôn này nhằm giúp con người

biết lẽ khôn ngoan và nhận lời nghiêm huấn,

hiểu được những lời lẽ thâm thuý cao sâu,

³ đón nhận lời nghiêm huấn để biết cách xử sự khôn ngoan:

biết sống công bình, công minh và chính trực.

⁴ Các châm ngôn này

cũng nhằm giúp cho kẻ ngây thơ nên sáng suốt,

cho giới trẻ thêm hiểu biết và thận trọng.

⁵ Các châm ngôn này còn nhằm giúp ta hiểu

những châm ngôn và những lời bóng bẩy,

những ngôn từ và câu đố của các bậc hiền nhân.

⁶ Người khôn ngoan hãy nghe để được thêm kiến thức;

người hiểu biết hãy nghe, và sẽ tìm được lời hướng dẫn.

⁷ Kính sợ Ðức Chúa là bước đầu của tri thức.

Kẻ ngu si khinh thường khôn ngoan và lời nghiêm huấn.

I. Phần Mở Ðầy Những Lời Huấn Dụ Của Khôn Ngoan

⁸ Người khôn tránh bạn xấu

Này con, giáo huấn của cha, con hãy nghe,

lời dạy của mẹ, con đừng gạt bỏ.

⁹ Vì những lời ấy sẽ là vòng hoa xinh con đội lên đầu,

là vòng kiềng con đeo vào cổ.

¹⁰ Này con, nếu bọn người tội lỗi có rủ rê con,

con chớ bao giờ ưng thuận.

¹¹ Có thể chúng sẽ nói : "Lại đây với bọn tao.

Ta hãy nằm chờ để ra tay hạ sát,

rình cả đứa vô tội chẳng hề làm gì ta.

¹² Như tử thần, ta hãy nuốt sống ăn tươi bọn chúng,

cho chúng phải sa vào âm phủ

ngay lúc còn khoẻ mạnh an lành.

¹³ Mọi của cải quý giá, ta sẽ chiếm hữu;

của cướp được, ta sẽ chất đầy nhà.

¹⁴ Hãy cùng bọn tao đồng thuyền đồng hội,

rồi ta sẽ ăn đủ chia đều."

¹⁵ Này con, nếu chúng nói như vậy,

con cũng đừng đi một đường với chúng,

cố giữ chân con xa khỏi lối chúng đi.

¹⁶ Chúng nhanh chân chạy theo điều dữ,

lại vội vàng đổ máu người ta.

¹⁷ Thật hoàn toàn vô ích

khi chim nhìn thấy lưới người giăng.

¹⁸ Chúng có ngờ đâu

chính chúng đang nằm chờ bị người ta sát hại,

đang rình gây tai hại cho chính mình.

¹⁹ Ai manh tâm trục lợi, số phận là thế đó.

Của phi nghĩa cướp đi sinh mạng người chiếm đoạt.

Ðức Khôn Ngoan kêu gọi người khờ dại

²⁰ Ðức Khôn Ngoan kêu to ngoài đường phố,

cất tiếng nơi quảng trường,

²¹ kêu gọi chỗ ồn ào náo nhiệt,

tuyên bố nơi cổng thành :

²² "Hỡi những kẻ ngây thơ khờ dại,

các ngươi còn chuộng sự ngu dốt đến bao giờ?

Ðến bao giờ kẻ nhạo báng còn ưa chế giễu,

đứa ngu si còn khinh sự hiểu biết?

²³ Hãy quay về nghe lời ta sửa dạy.

Này ta tuôn đổ thần khí ta trên các ngươi,

khiến các ngươi hiểu rõ lời ta dạy bảo.

²⁴ Vì khi ta gọi, các ngươi đã khước từ;

ta đưa tay ra, chẳng ai buồn để ý.

²⁵ Các ngươi đã coi thường mọi lời ta khuyên nhủ,

đã không chấp nhận lời sửa dạy của ta.

²⁶ Còn ta, ta sẽ nhạo cười ngày ngươi gặp hoạ,

sẽ chế giễu khi kinh hoàng ập xuống trên ngươi,

²⁷ khi kinh hoàng ập xuống như cơn bão

và tai hoạ đến tựa cuồng phong,

khi cùng quẫn với đau thương

cứ trên ngươi mà giáng xuống.

²⁸ Lúc ấy thiên hạ sẽ kêu đến ta, nhưng ta chẳng đáp lời,

sẽ kiếm tìm ta, nhưng không sao gặp được.

²⁹ Vì hiểu biết Ðức Chúa, chúng chẳng ưa,

kính sợ Ðức Chúa, chúng không chọn,

³⁰ vì chúng không chấp nhận lời ta khuyên răn,

và khinh nhờn điều ta sửa dạy,

³¹ nên chúng phải gánh hậu quả việc chúng làm,

chuốc vào thân hết mọi điều chúng toan tính.

³² Ngây thơ mà bướng bỉnh, ắt sẽ phải thiệt thân;

ngu đần mà vô tâm, tránh sao khỏi tự diệt.

³³ Ai nghe ta sẽ sống an toàn,

được yên ổn, chẳng sợ chi tai hoạ."